پروژه شن چاله ها (منطقه 18)
معرفی پروژه
پروژه ساماندهی و توسعه شنچالههای جنوب مهرآباد
پروژه ساماندهی و توسعه شنچالههای جنوب مهرآباد در منطقه ۱۸ تهران به هدف بازآفرینی و توسعه پایدار یکی از بزرگترین و پیچیدهترین اراضی رهاشده پایتخت طراحی شده است. این پروژه به مساحت ۴۰۰ هکتار در جنوبغرب تهران قرار دارد و شامل سه معدن متروکه شن و ماسه است که به دلیل برداشتهای طولانیمدت، دچار تغییرات جدی در توپوگرافی و آسیبهای زیستمحیطی شده است. طرح حاضر با هدف بازسازی این اراضی و تبدیل آن به یک زیستبوم شهری پویا و چندمنظوره، شامل فضاهای مسکونی، تجاری، خدماتی، آموزشی، فرهنگی و گردشگری است. همچنین، با ایجاد فضاهای سبز، دریاچههای مصنوعی و کاربریهای ورزشی، این پروژه قصد دارد ضمن احیای اکوسیستمهای طبیعی، کیفیت زندگی شهروندان را ارتقاء دهد و نقش مهمی در توسعه اقتصادی و اجتماعی منطقه ایفا کند.
اهداف پروژه
· تقویت تابآوری محیطی: بازسازی ساختارهای طبیعی و ایجاد فضاهای سبز پیوسته برای بهبود اکولوژی منطقه.
· طراحی یکپارچه فضایی: ساماندهی کاربریها و تقویت انسجام عملکردی در منطقه.
· بهرهبرداری هوشمند از ویژگیهای طبیعی: استفاده بهینه از توپوگرافی و هیدرولوژی برای جانمایی کاربریها.
· توسعه گردشگری پایدار: طراحی فضاهای گردشگری و تفریحی با رویکرد اکوتوریسم شهری.
· ایمنی ژئوتکنیکی: استفاده از مدلهای پیشرفته برای بهبود ایمنی ساختاری و توسعه کارآمد.
· مدیریت آبهای سطحی: ایجاد دریاچههای مصنوعی و سامانههای کنترل سیلاب.
· توسعه کمتأثیر شهری: طراحی پایدار و مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی.
· پایدارسازی ساختارهای ژئوتکنیکی: تثبیت دیوارهها و گودالهای موجود از طریق اقدامات تخصصی.
· تحول منطقهای: بهبود زیرساختها، افزایش اشتغال و جذب سرمایههای پایدار.
کاربریهای دیده شده در پروژه
- کاربریهای طبیعی، اکولوژیک و منظرپایه (اکوپارک). شامل بوستان جنگلی با دیوارهای سبز و ژئوممبران تثبیت خاک، دریاچه مصنوعی برای فعالیتهایی چون قایقسواری و ماهیگیری، باغ گیاهشناسی و پارک انرژیهای تجدیدپذیر، پل معلق برای تجربه منحصربهفرد از منظر
- کاربریهای ورزشی و تفریحی خاص (دهکده ورزشی). شامل: پارک ماجراجویی و پیست دوچرخهسواری کوهستان، پارک صخرهنوردی و زیپلاین، زمینهای ورزشی چندمنظوره و شهربازی، مسیرهای پیادهروی سلامت و تلهسیژ
- کاربریهای فرهنگی، آموزشی و هنری (نگارستان علم و خیال). شامل: موزه علوم و طبیعت و کتابخانه طبیعت، مرکز نوآوری کودک و رصدخانه شهری، سینما و تئاتر فضای باز
- کاربریهای خدمات گردشگری، رفاهی، اقتصادی و پشتیبان (دروازه گردشگری تهران). شامل: دهکده صنایعدستی و شهر غذا با غذاهای بومی ایرانی، رستورانهای سنتی و کافه گردان در ارتفاع و …
- کاربریهای شهری، سکونتی و اجتماعی (شهرک زندگی).
برخی از ایدههای طراحی دیده شده در پروژه
– پیوند اکولوژیک شنچالهها: دوختن گودالهای طبیعی و بازآفرینی ساختار فضایی منسجم
– پلهای سبزراهی برای پیوند موثر گودالباغچهها
– طراحی مسیرهای پیادهی تجربهمحور بر بستر رودخانه کن: اتصال ارگانیک شنچالهها با آب و طبیعت
– بازآفرینی اکولوژیکی حوزه های ورزشی در بستر شنچالهها: تلفیق زمینهای ورزشی چندمنظوره با ساختار توپوگرافی طبیعی
– بهره گیری از تمهید طراحی لایهای (گریدینگ) به منظور بازآفرینی اکولوژیک شنچالهها با کمترین مداخله در طبیعت
– مدیریت هوشمند روانآبها: با شکلدهی دریاچههای مصنوعی در بستر شنچالهها با رویکرد توسعه کم تاثیر
